UPADŁOŚĆ KONSUMENCKA I EGZEKUCJA
Upadłość konsumencka a komornik – co dzieje się z egzekucją?
Najważniejsza informacja brzmi: samo złożenie wniosku o upadłość konsumencką nie zatrzymuje komornika. Zasadniczy skutek dla egzekucji powstaje dopiero w dniu ogłoszenia upadłości przez sąd.
- Przed ogłoszeniem upadłości komornik może nadal prowadzić egzekucję.
- W dniu ogłoszenia upadłości egzekucja skierowana do majątku masy upadłości zawiesza się z mocy prawa.
- Po uprawomocnieniu postanowienia takie postępowanie egzekucyjne umarza się z mocy prawa.
- Nie oznacza to automatycznego zwrotu wszystkich wcześniej potrąconych pieniędzy ani pozostawienia dłużnikowi całej pensji.
1. Czy samo złożenie wniosku zatrzymuje komornika?
Nie. Między wysłaniem wniosku a wydaniem postanowienia przez sąd egzekucja może być dalej prowadzona. Komornik może więc nadal dokonywać potrąceń z wynagrodzenia lub rachunku, jeśli nie istnieje inna podstawa do ograniczenia albo zawieszenia egzekucji.
Dlatego obietnica „złożymy wniosek i komornik natychmiast przestanie działać” jest nieprawdziwa. Znaczenie ma ogłoszenie upadłości, a nie samo rozpoczęcie przygotowywania dokumentów.
2. Co dzieje się w dniu ogłoszenia upadłości?
Zgodnie z art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte wcześniej, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości.
„Z mocy prawa” oznacza, że skutek wynika bezpośrednio z ustawy. W praktyce warto jednak szybko przekazać komornikowi informację o ogłoszeniu upadłości oraz dane postępowania, aby ograniczyć opóźnienia organizacyjne.
3. Czy egzekucja zostaje umorzona?
Tak, ale nie zawsze tego samego dnia. Egzekucja objęta art. 146 zostaje najpierw zawieszona, a następnie umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości.
Od tego momentu wierzyciele objęci postępowaniem co do zasady dochodzą swoich należności w ramach postępowania upadłościowego, a nie przez osobne egzekucje z majątku należącego do masy.
4. Co z pieniędzmi, które komornik już pobrał?
Nie każda pobrana kwota automatycznie wraca do dłużnika. Zgodnie z art. 146 ust. 2 sumy uzyskane w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym, które nie zostały jeszcze wydane, po uprawomocnieniu postanowienia przelewa się do masy upadłości.
Jeżeli pieniądze zostały wcześniej przekazane wierzycielowi, ocena sytuacji wymaga sprawdzenia dat i konkretnych czynności. Nie należy zakładać, że ogłoszenie upadłości cofnie wszystkie wcześniejsze potrącenia.
5. Czy po ogłoszeniu upadłości można wszcząć nową egzekucję?
Po dniu ogłoszenia upadłości niedopuszczalne jest kierowanie egzekucji do majątku wchodzącego w skład masy upadłości. Ustawa przewiduje jednak szczególne wyjątki dotyczące zabezpieczenia m.in. roszczeń alimentacyjnych oraz niektórych roszczeń rentowych.
Upadłość nie jest więc uniwersalną ochroną przed każdym obowiązkiem. Przykładowo alimenty mają szczególny status i nie należy przedstawiać ich tak samo jak kredytu czy chwilówki.
6. Co z pensją i rachunkiem bankowym?
Zawieszenie egzekucji komorniczej nie oznacza automatycznie, że całe wynagrodzenie pozostanie do dyspozycji upadłego. Po ogłoszeniu upadłości zastosowanie mają zasady dotyczące masy upadłości, a określona część dochodu może być przekazywana syndykowi. Zakres zależy m.in. od źródła i wysokości dochodu oraz sytuacji rodzinnej.
Także działanie rachunku bankowego może wymagać wyjaśnienia z bankiem i syndykiem. W praktyce nie należy planować budżetu w oparciu o założenie, że w dniu ogłoszenia upadłości wszystkie ograniczenia natychmiast znikną.
7. Co zrobić po ogłoszeniu upadłości, jeżeli egzekucja nadal trwa?
- Pobierz postanowienie lub obwieszczenie o ogłoszeniu upadłości z KRZ.
- Przekaż komornikowi sygnaturę, datę ogłoszenia upadłości i dane syndyka.
- Poinformuj syndyka o prowadzonej egzekucji i dokonanych potrąceniach.
- Zachowaj wyciągi bankowe, paski wynagrodzenia i korespondencję z komornikiem.
- Jeżeli potrącenia są kontynuowane, ustal ich podstawę przed przyjęciem, że doszło do błędu.
Najczęstsze pytania
Czy komornik musi zwrócić pieniądze pobrane przed upadłością?
Nie automatycznie. Znaczenie ma moment pobrania i wydania pieniędzy. Kwoty uzyskane, lecz jeszcze niewydane, są co do zasady przekazywane do masy upadłości po uprawomocnieniu postanowienia.
Czy po ogłoszeniu upadłości wierzyciel może ponownie iść do komornika?
Nie może kierować egzekucji do majątku wchodzącego w skład masy wbrew art. 146. Niektóre zobowiązania i zabezpieczenia mają jednak szczególny charakter, dlatego trzeba sprawdzić rodzaj wierzytelności.
Czy upadłość oznacza koniec wszystkich potrąceń z pensji?
Nie. Egzekucję komorniczą zastępują zasady postępowania upadłościowego, a część dochodu może trafiać do masy upadłości.
Podstawa prawna i źródła
Materiał ma charakter ogólny i edukacyjny. Nie stanowi gwarancji określonego rozstrzygnięcia ani indywidualnej porady prawnej. Stan faktyczny, rodzaj długu i etap egzekucji mogą zmienić ocenę sytuacji.